Cuộn thép cacbon, cuộn mạ kẽm và cuộn phủ màu là ba loại vật liệu cuộn tiêu biểu cao trong gia công thép. Giữa ba loại này có mối quan hệ rõ ràng về vật liệu nền (cuộn mạ kẽm sử dụng cuộn thép cacbon làm vật liệu nền, trong khi cuộn phủ màu chủ yếu dùng cuộn mạ kẽm làm vật liệu nền). Nguyên tắc phân loại xoay quanh các yếu tố như quy trình sản xuất, tính chất vật liệu, trạng thái bề mặt và các tình huống ứng dụng, nhằm đáp ứng các nhu cầu công nghiệp khác nhau. Giới thiệu cụ thể về phân loại như sau:
Cuộn Thép Carbon
Cuộn thép cacbon là một loại vật liệu cuộn được làm từ thép cacbon thông qua quá trình cán liên tục và cuốn lại. Đây là loại vật liệu cuộn thép cơ bản nhất, có thể được gia công trực tiếp hoặc dùng làm vật liệu nền ban đầu cho cuộn mạ kẽm và cuộn phủ màu. Việc phân loại chủ yếu dựa trên hàm lượng cacbon và các quy trình sản xuất.
Phân loại theo hàm lượng cacbon
Cuộn thép cacbon thấp: Hàm lượng cacbon ≤0,25%, các mác thông dụng bao gồm Q195, Q235, SPHC, v.v. Có độ dẻo dai tốt, khả năng hàn xuất sắc, độ khó gia công thấp và giá cả phải chăng. Đây là loại cuộn thép cacbon được sử dụng phổ biến nhất, thường dùng trong các chi tiết dập, các bộ phận kết cấu thép, chi tiết hàn, v.v.
Cuộn thép cacbon trung bình: Hàm lượng cacbon 0,25%-0,6%, mác tiêu biểu như cuộn thép số 45. Độ bền và độ cứng cao hơn so với cuộn thép cacbon thấp, nhưng độ dẻo dai và khả năng hàn kém hơn một chút. Cần được xử lý nhiệt để cải thiện tính năng, chủ yếu dùng trong các bộ phận chịu tải như bánh răng, trục, thanh nối và các chi tiết khác trong chế tạo máy móc.
Cuộn thép cacbon cao: Hàm lượng cacbon > 0,6%, cấp như cuộn thép số 65. Có độ cứng cao và khả năng chống mài mòn tốt, nhưng độ dẻo kém và dễ nứt. Khó hàn và chủ yếu được dùng để sản xuất các sản phẩm yêu cầu độ cứng cực cao như lò xo, dụng cụ cắt và cáp thép.
Phân loại theo quy trình sản xuất
Cuộn thép cacbon cán nóng: Phôi được nung nóng ở nhiệt độ cao trước khi cán, đặc điểm là hiệu suất sản xuất cao và chi phí thấp. Bề mặt có lớp vảy oxit, độ chính xác kích thước trung bình, độ dẻo và độ dai tốt, phù hợp cho các cấu kiện chịu tải trọng va đập. Được sử dụng rộng rãi trong xây dựng, cầu, bệ máy móc, v.v.
Cuộn thép cacbon cán nguội: Được sản xuất bằng cách cán cuộn thép cacbon nóng làm nguyên liệu nền ở nhiệt độ phòng. Bề mặt nhẵn và phẳng, dung sai kích thước nhỏ, độ dày đồng đều, độ cứng và độ bền cao hơn. Phù hợp với các ứng dụng yêu cầu cao về hình thức và độ chính xác, như các bộ phận nội thất ô tô, vỏ thiết bị gia dụng và phụ kiện dụng cụ chính xác.
Cuộn thép mạ kẽm
Cuộn mạ kẽm là một loại vật liệu cuộn sử dụng cuộn thép cacbon (cán nguội hoặc cán nóng) làm nguyên liệu nền và tạo thành lớp kẽm trên bề mặt thông qua quá trình mạ kẽm. Giá trị cốt lõi của nó nằm ở việc tăng cường khả năng chống ăn mòn. Việc phân loại chủ yếu dựa trên phương pháp mạ kẽm và trạng thái bề mặt
Phân loại theo phương pháp mạ kẽm
Cuộn mạ kẽm nhúng nóng: Cuộn thép cacbon được nhúng vào kẽm nóng chảy để tạo thành lớp phủ kẽm đồng đều trên bề mặt. Lớp mạ kẽm dày (thường trên 80g/ ㎡), có độ bám dính mạnh, khả năng chống ăn mòn và chịu mài mòn tuyệt vời, tuổi thọ dài và chi phí tương đối phải chăng. Đây là lựa chọn hàng đầu cho các ứng dụng ngoài trời và thường được sử dụng trong các thanh chắn, nhà xưởng kết cấu thép, khung gầm ô tô, máy móc nông nghiệp, v.v.
Cuộn thép mạ kẽm điện phân: Thông qua quá trình điện phân, các ion kẽm được lắng đọng trên bề mặt cuộn thép carbon để tạo thành lớp kẽm. Lớp mạ kẽm mỏng và đặc chắc (thường từ 10-50g \/ ㎡), có độ bóng bề mặt cao và độ chính xác kích thước tốt. Khả năng chống ăn mòn của nó hơi kém hơn so với cuộn thép mạ kẽm nhúng nóng, nhưng có ngoại hình hấp dẫn và phù hợp cho các quá trình xử lý phủ tiếp theo. Nó được sử dụng rộng rãi trong vỏ thiết bị gia dụng, phụ kiện thiết bị điện tử, các bộ phận phụ trợ đóng gói thực phẩm, v.v.
Phân loại theo trạng thái bề mặt
Cuộn kẽm hoa thường: Các hoa kẽm được hình thành do làm nguội tự nhiên sau khi mạ kẽm, có họa tiết bề mặt rõ ràng và chi phí tương đối thấp. Phù hợp cho các bộ phận cấu trúc ngoài trời có yêu cầu ngoại quan thấp.
Cuộn kẽm hoa nhỏ: Bằng cách kiểm soát tốc độ làm nguội để tạo thành hoa kẽm mịn, bề mặt phẳng hơn và độ bám dính của lớp phủ tiếp theo tốt hơn. Thường được sử dụng cho các thiết bị gia dụng và phụ tùng ô tô cần sơn phủ.
Cuộn không hoa kẽm: Sau xử lý đặc biệt để loại bỏ hoa kẽm, bề mặt trơn tru và đồng đều, phù hợp với các ứng dụng yêu cầu ngoại quan cực cao, như vỏ thiết bị gia dụng cao cấp, tấm trang trí, v.v.
Cuộn mạ màu
Cuộn thép phủ màu là một loại vật liệu cuộn được làm từ cuộn thép mạ kẽm (phổ biến nhất) hoặc cuộn thép cacbon cán nguội làm vật liệu nền, sau đó trải qua xử lý bề mặt, sơn phủ màu (hoặc màng film) và quá trình đóng rắn. Sản phẩm kết hợp cả chức năng trang trí và bảo vệ. Việc phân loại chủ yếu tập trung vào loại vật liệu nền, quy trình phủ và đặc tính bề mặt:
Phân loại theo vật liệu nền
Cuộn thép phủ màu trên nền mạ kẽm: Sử dụng cuộn thép mạ kẽm nhúng nóng hoặc cuộn thép mạ kẽm điện phân làm vật liệu nền, kết hợp khả năng chống ăn mòn của lớp kẽm và hiệu quả trang trí của lớp phủ. Đây hiện là loại cuộn thép phủ màu được sử dụng rộng rãi nhất, phù hợp cho các ứng dụng như tường ngoài công trình, mái nhà, bảng quảng cáo, v.v.
Cuộn tôn màu nền thép cán nguội: Sử dụng cuộn thép cacbon cán nguội làm vật liệu nền, có chi phí tương đối thấp, nhưng khả năng chống ăn mòn phụ thuộc vào lớp phủ. Chỉ phù hợp với môi trường khô trong nhà, như vách ngăn trong nhà và các tấm nội thất.
Cuộn tôn màu nền kẽm nhôm: Với cuộn kẽm nhôm làm vật liệu nền, có khả năng chống ăn mòn và chịu nhiệt độ cao tốt hơn so với các tấm nền mạ kẽm thông thường, thường được sử dụng trong các công trình xây dựng ở môi trường nhiệt độ cao hoặc khu vực có tính ăn mòn cao.
Phân loại theo quy trình phủ
Cuộn tôn màu phủ bằng con lăn: Lớp phủ được phủ đều lên bề mặt vật liệu nền thông qua máy phủ con lăn. Độ dày lớp phủ đồng đều, độ bám dính cao và hiệu suất sản xuất lớn. Đây là quy trình sản xuất chủ đạo của cuộn tôn màu và phù hợp với sản xuất công nghiệp quy mô lớn.
Cuộn tôn màu phủ sơn phun: Được phủ sơn bằng phương pháp phun, phù hợp với các nền vật liệu không đều hoặc sản xuất số lượng nhỏ. Kết cấu lớp phủ phong phú, nhưng độ đồng đều hơi kém hơn so với phương pháp phủ bằng con lăn. Phạm vi ứng dụng tương đối chuyên biệt.
Phân loại theo đặc điểm bề mặt
Cuộn tôn màu phủ thông thường: Bề mặt có màu trơn (như trắng, xanh, đỏ, v.v.), độ dày lớp phủ ở mức thông thường, phù hợp cho trang trí kiến trúc thông dụng.
Cuộn tôn màu dập nổi: Sau khi phủ sơn, tạo hoa văn (như vân gỗ, vân đá) bằng công nghệ dập nổi, kết hợp cả tính trang trí và chống trượt. Thường được sử dụng cho trang trí tường ngoài, trần, tấm cửa, v.v.
Cuộn phủ bóng cao/mờ: Cuộn bóng cao có độ bóng bề mặt cao và hiệu ứng hình ảnh sáng rõ. Cuộn mờ có bề mặt mềm và không phản quang, phù hợp với các tình huống nhạy cảm với ánh sáng, chẳng hạn như trang trí nội thất và trang trí trung tâm thương mại.